Declan Rice giờ là biểu tượng cho tinh thần Arsenal (ảnh do AI tạo)

Đằng sau sự bùng nổ ấy không chỉ là thể chất phi thường hay kỹ năng chơi bóng toàn diện, mà còn là hành trình rèn giũa tâm lý kéo dài nhiều năm để biến một cầu thủ giàu năng lượng thành bộ não thực thụ nơi tuyến giữa.

Từ “gã hề” phòng thay đồ đến thủ lĩnh tối thượng của Arsenal

Khi Arsenal phá két chi 105 triệu bảng để đưa Declan Rice rời West Ham vào mùa hè 2023, rất nhiều người tin rằng họ đang mua một tiền vệ phòng ngự giỏi, một cầu thủ giàu năng lượng và đáng tin cậy. Nhưng ngay cả những người lạc quan nhất cũng khó hình dung rằng chỉ chưa đầy ba năm sau, Rice lại tiến hóa thành trung tâm tuyệt đối trong hành trình đưa Arsenal chấm dứt 22 năm chờ đợi chức vô địch Premier League, đồng thời bước vào cuộc tranh luận dành cho danh xưng tiền vệ hay nhất thế giới.

Ở tuổi 27, Rice không còn đơn thuần là một “ball winner” với nền tảng thể lực phi thường. Anh giờ đây là trái tim chiến thuật, thủ lĩnh tinh thần và là gương mặt biểu tượng cho thế hệ Arsenal mới của Mikel Arteta. Trong trận chung kết Champions League sắp tới, màn đối đầu trực tiếp của Rice với Vitinha của PSG ở tuyến giữa được nhiều người xem như màn tranh giành ngôi vị số một thế giới ở vị trí tiền vệ.

Điều khiến Rice đặc biệt không nằm ở những cú tắc bóng hay khả năng càn lướt vốn ai cũng thấy. Thứ thực sự thay đổi sự nghiệp của anh lại là quá trình rèn giũa tâm lý kéo dài nhiều năm, bắt đầu từ những bài học tưởng như rất nhỏ về… ngôn ngữ cơ thể.

Bên ngoài sân cỏ, Rice thường được mô tả như “cây hài” của phòng thay đồ Arsenal. Anh thích pha trò, thường xuyên xuất hiện trong các màn prank với đồng đội và tự nhận mình là người “happy-go-lucky” (vô lo vô nghĩ). Ở Arsenal, nhiều người gọi Rice là “vibe controller”, người quyết định bầu không khí của cả tập thể. Anh thân thiết với gần như tất cả mọi người, từ các ngôi sao trong đội cho đến đầu bếp, nhân viên hậu cần hay lao công tại trung tâm huấn luyện London Colney.

Nhưng đằng sau vẻ ngoài vui vẻ ấy là một cá tính cực kỳ hiếu thắng.

Trong nội bộ tuyển Anh, Rice từng có những căng thẳng nhất định với Jude Bellingham. Cả hai đều là những thủ lĩnh trẻ tuổi, cùng mang tham vọng trở thành đầu tàu thế hệ kế cận sau Harry Kane. Đó không phải kiểu xung đột công khai, nhưng là sự cạnh tranh âm thầm giữa hai alpha male luôn muốn chiếm vị trí trung tâm.

Tại Arsenal, Rice hiện đã vượt Gabriel Magalhaes để trở thành “đội trưởng thứ ba”, chỉ sau Martin Odegaard và Bukayo Saka. Anh không ngại bộc lộ cảm xúc khi đội chơi tệ. Sau trận hòa 0-0 với Nottingham Forest hồi tháng Một, máy quay bắt được khoảnh khắc Rice lắc đầu đầy tức giận rồi buông ra câu chửi thề vì thất vọng. Trong phòng thay đồ hôm đó, anh cũng là người lên tiếng mạnh mẽ nhất.

Matthew Upson và bài học thay đổi cả sự nghiệp

Một trong những người ảnh hưởng lớn nhất đến sự phát triển của Rice lại không phải siêu HLV hay chuyên gia tâm lý nổi tiếng, mà là Matthew Upson, cựu trung vệ tuyển Anh từng khoác áo West Ham.

Khi Rice bắt đầu được đôn lên đội một, Upson nhanh chóng nhận ra một vấn đề lớn: cậu nhóc này để cảm xúc điều khiển quá nhiều. Mỗi khi mắc sai lầm, Rice thường lập tức thể hiện sự thất vọng ra ngoài bằng nét mặt, cử chỉ và điều đó ảnh hưởng tiêu cực tới toàn đội.

Rice nhận được nhiều bài học quan trọng từ Upson thời còn ở West Ham (ảnh do AI tạo)

Bài học ấy càng trở nên đau đớn sau trận thua Newcastle 0-3 dưới thời Slaven Bilic. Rice mắc lỗi trực tiếp dẫn tới bàn thua đầu tiên, rồi sa sút tinh thần nghiêm trọng đến mức Bilic phải rút anh ra ngay sau hiệp một. Không chỉ chỉ trích trong phòng thay đồ, Bilic còn công khai phê bình học trò trước truyền thông.

Sự việc đó ám ảnh Rice rất lâu bởi anh cực kỳ tôn trọng Bilic, người đã phát hiện ra mình ở một giải trẻ tại Bỉ rồi trao cơ hội đội một tại West Ham.

Chính từ thời điểm ấy, Rice bắt đầu hiểu rằng nếu muốn bước tới đẳng cấp elite, anh phải học cách kiểm soát cảm xúc. Khi Rice chuyển sang Arsenal, Mikel Arteta tiếp tục nhấn mạnh điều tương tự. Nhà cầm quân người Tây Ban Nha tin rằng Rice có mọi tố chất để trở thành tiền vệ hàng đầu thế giới, nhưng chỉ khi biết “điều khiển nguồn năng lượng cảm xúc” thay vì để nó bùng phát mất kiểm soát.

Đó cũng là lý do Rice luôn bị ám ảnh bởi việc cải thiện bản thân. Anh từng nói với Telegraph Sport: “Không có giới hạn nào cho những gì tôi có thể làm”.

Câu nói ấy giờ gần như trở thành phương châm sống.

Vết sẹo Chelsea và giấc mơ Ballon d’Or

Rice vẫn thường nhắc lại chuyện bị Chelsea loại năm 14 tuổi như một ký ức không thể quên. Với nhiều cầu thủ trẻ, đó có thể chỉ là cú sốc tuổi teen. Với Rice, nó trở thành nhiên liệu cho cả sự nghiệp.

Các HLV học viện từng làm việc với Rice đều kể cùng một điều: cậu bé ấy luôn muốn học hỏi và cực kỳ khó chấp nhận thất bại. Tính cách đó phần nào đến từ cha anh, Sean Rice, cựu cầu thủ bán chuyên luôn giữ thái độ bình tĩnh trên khán đài thay vì la hét như nhiều phụ huynh khác.

Những người thân cận với Rice nói rằng việc “tập cho bộ não” quan trọng với anh không kém việc tập cho cơ thể. Rice đặc biệt quan tâm tới sức khỏe tinh thần, khả năng duy trì sự ổn định cảm xúc và tác động của tình trạng căng thẳng, lo âu lên vận động viên chuyên nghiệp.

Rice giờ đây là ứng viên sáng giá cho danh hiệu Balon d'Or (ảnh Instagram)

Không phải ngẫu nhiên mà Rice dám công khai mục tiêu giành Ballon d’Or - điều hiếm thấy với một tiền vệ trung tâm người Anh. Anh luôn bắt đầu mỗi mùa giải bằng cùng một câu hỏi: “Làm thế nào để mình tốt hơn?”

Bernabeu, nơi Rice chứng minh bản lĩnh lớn

Loạt trận gặp Real Madrid ở Champions League mùa trước được xem là bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp Rice.

Hai cú đá phạt đẳng cấp ở lượt đi khiến mạng xã hội bùng nổ. Rice nhận tin nhắn trực tiếp từ David Beckham, Steven Gerrard và Frank Lampard. Nhưng điều thực sự chứng minh đẳng cấp của anh lại đến ở trận lượt về tại Bernabéu.

Trong bầu không khí nghẹt thở của sân đấu huyền thoại này, Rice bị thổi phạt đền sau pha va chạm với Kylian Mbappe. Anh đồng thời nhận thẻ vàng, đồng nghĩa sẽ bị treo giò ở bán kết nếu Arsenal đi tiếp.

Thông thường, nhiều cầu thủ sẽ nổi nóng, lao vào tranh cãi hoặc đánh mất sự tập trung. Rice thì không.

Trong khi Mbappe và các cầu thủ Real Madrid gây áp lực dữ dội lên trọng tài François Letexier, Rice giữ sự bình tĩnh đáng kinh ngạc, giải thích tình huống bằng thái độ kiểm soát tuyệt đối. Letexier sau đó xem VAR, hủy penalty và xóa luôn thẻ vàng.

Arsenal đi tiếp, còn Rice được bầu là cầu thủ hay nhất trận.

Đó là khoảnh khắc Arteta tin rằng học trò của mình đã thật sự bước sang đẳng cấp khác.

“It’s not done” - khoảnh khắc tạo nên tinh thần vô địch

Một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng nhất mùa giải đến sau thất bại của Arsenal trước Man City tại Etihad tháng trước.

Trong lúc nhiều cầu thủ Arsenal gục xuống sân vì thất vọng, Rice đứng bật dậy, lắc đầu rồi nói với Martin Odegaard: “It’s not done” (Chưa xong đâu).

Arteta sau này nhắc lại khoảnh khắc ấy như ví dụ tiêu biểu cho tinh thần của Rice. Sau khi Arsenal chính thức vô địch, chính Rice cũng đăng dòng trạng thái: “I told you all… it’s done” (Đã nói rồi… chưa xong đâu).

Câu nói nhanh chóng trở thành khẩu hiệu mới trên khán đài Emirates.

“He said it’s not done…” (Anh ấy nói là chưa xong đâu…)

CĐV Arsenal hát vang như một biểu tượng cho niềm tin mà Rice truyền vào tập thể.

“Pancake club”, chế độ dinh dưỡng kỳ lạ và cỗ máy thể lực

Dù nổi tiếng với nguồn năng lượng vô tận, Rice lại không phải kiểu cầu thủ nghiện phòng gym. Anh tập đủ những gì cần thiết, nhưng ưu tiên lớn nhất là sức mạnh cơ chân, gân kheo và độ linh hoạt.

Riccardo Calafiori từng thừa nhận bị sốc bởi sức mạnh thể chất của Rice khi mới tới Arsenal. Trong khi đó, Oleksandr Zinchenko đặt cho anh biệt danh “the horse”, thường xuyên gửi meme ngựa đua cho đồng đội vì khả năng hoạt động không biết mệt.

Đồng đội luôn ngạc nhiên về thể lực của Rice (ảnh Instagram)

Một chi tiết thú vị khác là Rice thuộc “pancake club” tại Arsenal, nhóm cầu thủ tin rằng pancake (bánh nướng chảo) là nguồn năng lượng hoàn hảo trước trận đấu. Trước những trận đấu diễn ra lúc 17h30, Rice có thể ăn tới tám chiếc pancake chia làm hai bữa, phủ đầy syrup và mật ong.

Anh cũng là người cực kỳ nghiêm túc với dinh dưỡng sau khi làm việc cùng chuyên gia Tom Geeson-Brown, người được Rice thừa nhận đã thay đổi hoàn toàn chế độ ăn uống của mình.

Từ trung vệ trẻ đến bộ não tuyến giữa hoàn hảo

Rice bắt đầu sự nghiệp như một tiền vệ box-to-box trước khi bị kéo xuống đá trung vệ ở Chelsea. Thời điểm đó, anh nghiên cứu rất kỹ các đoạn video của John Terry để học cách phòng ngự và tinh thần dũng cảm trong tranh chấp.

Sau này tại West Ham, Rice tiếp tục học hỏi từ James Collins và Mark Noble, người sớm nhận ra anh là một tài năng đặc biệt. Giờ đây, chính Rice lại trở thành người dìu dắt thần đồng 16 tuổi Max Dowman tại Arsenal.

Điều thay đổi lớn nhất trong lối chơi của Rice là khả năng scanning, quét không gian và đọc trận đấu. Trước đây, nhiều HLV chỉ nhìn thấy nền tảng thể lực của anh. Nhưng Arteta và ban huấn luyện Arsenal tin rằng điểm mạnh lớn nhất của Rice nằm ở tư duy.

Sự thay đổi trong lối chơi của Rice (đồ họa Telegraph)

Ngày nay, Rice ít xoạc bóng hơn nhiều. Anh kiểm soát trận đấu bằng vị trí, nhận thức không gian và khả năng bao phủ toàn bộ trung tuyến.

Pep Guardiola từng mắc sai lầm lớn khi chọn Kalvin Phillips thay vì Rice vào năm 2022 vì tin rằng Phillips có khả năng chuyền và scanning tốt hơn. Sau này, Guardiola cố gắng sửa sai bằng cách cạnh tranh với Arsenal để chiêu mộ Rice, nhưng đã quá muộn.

Arteta đã làm đủ mọi thứ để khiến Rice tin rằng Arsenal là nơi hoàn hảo cho sự phát triển của anh. Rice xem cả series “All or Nothing”, hỏi thêm Bukayo Saka và các đồng đội tuyển Anh về Arteta trước khi quyết định.

Điều thuyết phục Rice mạnh nhất chính là sự chi tiết của Arteta. Anh luôn biết chính xác vai trò của mình trong từng trận đấu, từng thời điểm và từng tình huống.

Cho tới lúc này, mọi thứ đang diễn ra đúng như kế hoạch.

Declan Rice không còn chỉ là bản hợp đồng đắt giá nhất lịch sử Arsenal. Anh đang trở thành biểu tượng cho tiêu chuẩn mới của bóng đá đỉnh cao hiện đại: kết hợp giữa thể chất, trí tuệ chiến thuật, sức mạnh tinh thần và khát vọng phát triển không giới hạn.