Luis Enrique giờ đã khác rất nhiều so với lúc mới đến PSG. Ảnh: L'Équipe

Nhà cầm quân người Tây Ban Nha cho phép đội bóng thích nghi, thay đổi và cùng tham gia vào quyết định chiến thuật. Chính cách quản trị mềm mại nhưng vẫn giữ bản sắc ấy giúp Enrique kéo cả phòng thay đồ đi cùng mình và duy trì PSG ở đỉnh cao.

Có thể nói, PSG của mùa giải này không khác PSG mùa trước ở tham vọng thống trị châu Âu. Điều khác nằm ở chính con người của Enrique. Nhà cầm quân Tây Ban Nha không từ bỏ bản sắc, cũng không phản bội triết lý pressing, kiểm soát bóng và áp đặt thế trận vốn là nền móng của ông. Nhưng trên hành trình hướng tới mục tiêu vô địch Champions League hai mùa liên tiếp, Lucho đã làm điều khó nhất với một HLV theo trường phái kiểm soát tuyệt đối: học cách buông bớt quyền lực.

Đó không phải sự mềm yếu. Đó là một bước tiến trong tư duy quản trị con người.

Ngay từ đầu mùa, Enrique đã công khai tuyên bố PSG phải tiếp tục “làm nên lịch sử” bằng chức vô địch Champions League thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh đội bóng vừa trải qua mùa hè gần như không có kỳ nghỉ, lịch thi đấu dày đặc và những ca chấn thương liên tiếp xuất hiện, phát biểu ấy từng bị xem là quá tham vọng. Nhưng điều đáng chú ý là Enrique chưa từng hạ thấp tiêu chuẩn của mình, kể cả khi PSG không còn duy trì được trạng thái thể lực và kỹ thuật tốt nhất trong nhiều tháng đầu mùa.

Lucho hiện là HLV giàu thành tích nhất lịch sử PSG, cùng với Blanc

Đã có những chệch choạc ở cả Cúp C1 lẫn Ligue 1. Nhưng điều quan trọng là Enrique đã thay đổi, nó không nằm ở mục tiêu, mà nằm ở phương pháp.

Mùa trước, Enrique gần như muốn kiểm soát mọi chi tiết từ ngoài đường biên. PSG khi ấy vận hành như một cỗ máy chịu sự chỉ đạo liên tục: vị trí pressing, hướng di chuyển, khoảng cách đội hình, thời điểm thu hồi bóng. Các cầu thủ vẫn có tự do sáng tạo, nhưng chỉ trong giới hạn mà hệ thống chiến thuật cho phép. Đó là phiên bản PSG rất “Enrique”: cực kỳ kỷ luật, ngột ngạt và đôi khi cực đoan.

Nhưng mùa này, Enrique đã thay đổi cách tiếp cận theo hướng mềm hơn mà không đánh mất lõi chiến thuật. Hình ảnh ông lên ngồi trên cao ở Parc des Princes để theo dõi hiệp một thay vì đứng sát đường pitch rõ ràng phản ánh một tư duy mới: thay vì điều khiển từng nhịp chuyển động, Enrique bắt đầu trao thêm quyền tự xử lý cho cầu thủ. Đó là khác biệt quan trọng.

Điều đáng nói là PSG không hề đánh mất bản sắc khi Enrique giảm bớt tính độc đoán. Ngược lại, họ còn trở nên khó lường hơn. Trong trận bán kết Champions League với Bayern, PSG đã sử dụng tỷ lệ kèm người cá nhân cao hơn đáng kể so với những gì Enrique từng triển khai trước đó. Đây là chi tiết chiến thuật gần như chưa xuất hiện ở PSG dưới thời Lucho. Nhưng Enrique chấp nhận thay đổi vì ông hiểu PSG cần điều đó, cần thực tiễn hơn lý thuyết suông.

Từng bất hòa với Dembele, nhưng cả Lucho lẫn Dembele đều thay đổi, trở thành những nhân tố giúp PSG thành công

Enrique vẫn giữ những nguyên tắc bất khả xâm phạm: pressing tầm cao, chuyển trạng thái nhanh và kiểm soát bóng. Song trên nền tảng ấy, PSG được phép linh hoạt hơn để thích nghi với từng đối thủ, từng thời điểm, từng hoàn cảnh. Đó là điểm khác biệt giữa một chiến thuật gia có hệ tư tưởng và một nhà cầm quân biết tiến hóa.

Nhật báo L’Équipe từng tiết lộ rằng Enrique trao quyền lựa chọn cho cầu thủ. Trước một trận lớn tại Champions League, ông hỏi một thủ lĩnh hàng công liệu có sẵn sàng “hy sinh” để theo kèm cá nhân một tiền vệ đối phương trong hệ thống phòng ngự hay không. Quan trọng hơn, Enrique nêu rõ: nếu cầu thủ không thoải mái, PSG sẽ tìm giải pháp khác.

Một Enrique như vậy rất khác hình ảnh cứng nhắc trước đây, nhất là khi ông mới đặt chân tới Paris hè 2023.

Với nhiều HLV kiểm soát tuyệt đối, chiến thuật là mệnh lệnh. Với Enrique hiện tại, chiến thuật trở thành sự đồng thuận. Ông hiểu một cầu thủ chỉ thực sự cam kết với nhiệm vụ khi họ cảm thấy mình là một phần của quyết định. Đây là thay đổi lớn nhất trong cách quản trị của Enrique, và cũng có thể là lý do lớn nhất giúp PSG duy trì được sự đoàn kết trong mùa giải áp lực nhất của họ.

PSG đang cân bằng mọi thứ

Mối quan hệ giữa Lucho và Ousmane Dembele là ví dụ điển hình. Tiền đạo người Pháp từng phản đối ra mặt sự cứng nhắc của Lucho, thậm chí cãi lại thầy. Enrique cũng sẵn sàng trừng phạt thói “vô lễ” của học trò. Nhưng khi ngồi lại cùng nhau, thẳng thắn đối mặt với vấn đều, cả hai đều hiểu ai cũng có cái đúng, cái sai và cùng nhau thay đổi, sửa mình.

Những đội bóng lớn nhất châu Âu hiện nay đều thành công nhờ khả năng tạo ra sự đồng thuận trong phòng thay đồ. Carlo Ancelotti gần như là hình mẫu tiêu biểu cho kiểu quản trị mềm. Pep Guardiola cũng thay đổi đáng kể sau nhiều năm bị xem là quá kiểm soát. Enrique dường như đã hiểu rằng để PSG duy trì đỉnh cao sau chức vô địch Champions League đầu tiên, ông không thể tiếp tục xây dựng đội bóng bằng trạng thái căng cứng kéo dài.

Điều quan trọng là PSG vẫn giữ được tính cạnh tranh cực đại. Theo đánh giá của Damien Perrinelle, trợ lý HLV Monaco, đội hiếm hoi khiến PSG gặp nhiều khó khăn mùa này, đội bóng của Enrique vẫn là tập thể hàng đầu về pressing và chuyển đổi trạng thái nhưng đã có sự mềm hóa trong quản trị mà không kéo theo sự suy giảm về cường độ chơi bóng. Nhờ vậy, PSG thích nghi tốt hơn.

Enrique cũng thừa nhận bản thân đang “kiểm soát ít hơn qua từng năm”. Nhưng đó không phải sự mất kiểm soát. Ông chỉ tập trung vào những thứ cốt lõi và chấp nhận để đội bóng vận động trong trạng thái linh hoạt hơn. Đây là tư duy rất hiện đại. Trong môi trường bóng đá đỉnh cao hiện nay, nơi cầu thủ ngày càng trẻ, cá tính và giàu quyền lực hơn, một HLV cố kiểm soát tuyệt đối mọi thứ thường chỉ tạo ra sự mệt mỏi tâm lý kéo dài.

Họ chỉ còn 1 trận đấu nữa là khép lại mùa giải thành công của mình

PSG hiện tại vì thế là phiên bản trưởng thành hơn của chính họ một năm trước. Họ không còn là cỗ máy vận hành bằng mệnh lệnh tuyệt đối. Họ là tập thể vẫn giữ nguyên DNA chiến thuật nhưng biết thích nghi, biết thay đổi và biết cùng nhau tham gia vào quá trình xây dựng chiến thắng.

Enrique không từ bỏ bản thân để thay đổi PSG. Ông chỉ loại bỏ phần cực đoan nhất trong cách lãnh đạo của mình. Và có lẽ, chính điều đó mới là bước tiến lớn nhất đưa PSG tiến gần hơn tới tham vọng thống trị châu Âu lâu dài.