Arteta có 18 tháng thay đổi sự nghiệp tại PSG - Ảnh: Arsenal.com

PSG biến Arteta từ cậu bé thành thủ lĩnh

Năm 2001, Arteta mới 19 tuổi và đứng trước bước ngoặt lớn nhất đời mình. Tại Barca, cánh cửa đội một gần như đóng chặt. Guardiola vẫn là thủ lĩnh tuyến giữa, Enrique còn đó với nguồn năng lượng không biết mệt mỏi, Cocu là “dao đa năng” của đội bóng, còn Xavi và Iniesta bắt đầu nổi lên như những thiên tài thế hệ mới.

Arteta hiểu rằng nếu ở lại Camp Nou, ông sẽ mãi chỉ là cái tên ở đội trẻ. Đúng lúc ấy, PSG xuất hiện. Luis Fernandez, HLV huyền thoại của đội bóng Paris, nhìn thấy ở Arteta một thứ rất đặc biệt. Đó là trí thông minh chiến thuật và sự trưởng thành vượt tuổi. Ông quyết định đưa chàng trai trẻ tới Ligue 1 theo dạng cho mượn.

PSG khi ấy chưa phải “gã nhà giàu” thống trị châu Âu như hiện tại. Nhưng họ sở hữu đội hình đầy cá tính với Nicolas Anelka, Jay-Jay Okocha, Ali Benarbia và sau này là Ronaldinho. Trong tập thể ấy, Arteta đã học được cách trưởng thành.

Paris không chỉ trao cho Arteta cơ hội thi đấu chuyên nghiệp đầu tiên, mà còn biến ông thành một cầu thủ thực thụ. Luis Fernandez từng nói ông biết Arteta sau này sẽ trở thành HLV: “Mikel rất trầm lặng, nhưng cực kỳ thông minh. Tôi bị mê hoặc bởi cách cậu ấy chơi bóng”.

Arteta ra mắt PSG bằng thất bại 0-4 trước Auxerre tại Cúp Quốc gia Pháp. Nhưng Fernandez vẫn tin tưởng tuyệt đối và thậm chí để ông đá chính ở Champions League tại San Siro trước AC Milan của Maldini, Pirlo và Shevchenko. Đó là những trải nghiệm khiến Arteta lớn lên chỉ sau vài tháng.

Tại PSG, Arteta được học cách điều tiết trận đấu, kiểm soát áp lực và lãnh đạo tập thể. Chính khoảng thời gian này đã đặt nền móng cho triết lý bóng đá mà Arteta đang xây dựng ở Arsenal hiện nay từ kiểm soát bóng, pressing có tổ chức và tính kỷ luật chiến thuật cao. Chính Arteta từng thừa nhận: “18 tháng ở PSG đã định hình nên con người và sự nghiệp của tôi”.

Heinze trưởng thành ở Paris

Heinze cũng có những năm tháng đáng nhớ tại PSG - Ảnh: transfermarkt

Nếu Arteta học được tư duy chiến thuật tại PSG, thì Gabriel Heinze lại được rèn giũa bản năng chiến đấu tại đây. Heinze gia nhập PSG năm 2001 từ Real Valladolid. Trung vệ người Argentina nhanh chóng nổi tiếng bởi sự quyết liệt, máu lửa và tinh thần chiến binh đúng chất Nam Mỹ. Đó là mẫu cầu thủ mà mọi HLV đều yêu thích, nhưng mọi đối thủ đều e ngại.

Chính tại Paris, Heinze gặp Arteta. Một người điềm tĩnh, thích kiểm soát. Một người nóng bỏng, giàu năng lượng. Hai cá tính đối lập nhưng lại cực kỳ hợp nhau. Heinze hơn Arteta 4 tuổi, nhưng giữa họ ngay lập tức có một sự gắn kết đặc biệt. “Họ ở bên nhau khi tập luyện, và cũng dành thời gian bên ngoài sân cỏ cùng gia đình”, HLV Luis Fernandez hồi tưởng. “Gabi là một chiến binh hung hãn và luôn muốn vượt qua đối thủ. Mikel thì thanh thoát hơn với những phẩm chất kỹ thuật thực thụ”.

Người đồng đội cũ Edouard Cisse thì khẳng định Arteta và Heinze cũng có nhiều điểm chung. “Cả hai đều mãnh liệt và đầy đam mê”, Cisse giải thích. “Gabi cống hiến tất cả, ngay cả trong lúc tập. Anh ấy buộc phải thắng. Mikel thì điềm tĩnh hơn, nhưng bạn cũng biết là đừng có dại mà gây gổ với cậu ấy. Cậu ấy có sự cứng rắn đặc trưng của người xứ Basque”.

Màn tái hợp như mơ của hai người cũ PSG

Arteta và Heinze sẽ tái ngộ PSG với tư cách là những người của Arsenal

Sau PSG, con đường của cả hai rẽ theo những hướng khác nhau. Arteta trưởng thành tại Rangers, Everton rồi trở thành đội trưởng Arsenal trước khi học nghề huấn luyện cùng Pep Guardiola ở Man City. Heinze thì đi qua MU, Real Madrid, Marseille và AS Roma, nổi tiếng với tính cách mạnh mẽ và khát khao chiến thắng mãnh liệt.

Khi trở thành HLV, Heinze từng được ví như “Marcelo Bielsa mới” bởi triết lý bóng đá cường độ cao và tính kỷ luật khắt khe. Năm 2025, Arteta đưa Heinze về Arsenal thay Carlos Cuesta. Đó không đơn thuần là lựa chọn chuyên môn, mà còn là quyết định dựa trên sự tin tưởng tuyệt đối. Và Heinze nhanh chóng trở thành nhân tố quan trọng trong thành công của Arsenal.

Ông giúp đội bóng London cải thiện khả năng phòng ngự, tăng cường tính kỷ luật và sự lì lợm trong các trận đấu lớn. Những hậu vệ như Jurrien Timber, Mosquera hay Hincapie đều chịu ảnh hưởng rõ rệt từ phong cách huấn luyện quyết liệt của Heinze. Trong khi Arteta là kiến trúc sư chiến thuật, Heinze giống như “người truyền lửa”.

Paris đã cho Arteta cơ hội đầu tiên trong sự nghiệp. Paris cũng là nơi Arteta gặp Heinze, người giờ đây là cộng sự thân thiết nhất của ông trên băng ghế huấn luyện. Hai con người ấy, với hai tính cách khác biệt, được “trui rèn” trong cùng một môi trường tại PSG đầu những năm 2000.

Và hơn 20 năm sau, họ đang cùng nhau biến Arsenal thành một thế lực thực sự của bóng đá châu Âu. Có thể nói, PSG không chỉ tạo ra những cầu thủ cho bóng đá thế giới. PSG còn vô tình tạo nên bộ đôi HLV giúp Arsenal hồi sinh mạnh mẽ nhất kể từ thời Arsene Wenger.

Những đứa con đang ngày càng lớn
Ông thầy cũ Luis Fernandez nhận xét về Arteta và Heinze: “Họ là những chàng trai tuyệt vời. Thật vinh dự khi được dẫn dắt họ. Điều tuyệt vời là họ không hề thay đổi. Họ vẫn y hệt như ngày nào khi vẫn kiên định và làm việc cực kỳ chăm chỉ. Khi thấy những gì họ đang làm tại Arsenal, tôi thấy rất tự hào. Tôi có cảm giác như đang nhìn những đứa con của mình đang ngày càng trưởng thành”.

Nhận định bóng đá PSG vs Arsenal, 23h00 ngày 30/5: Lần đầu cho Arsenal hay PSG lại đội vương miện?